RSS

Archiwa miesięczne: Styczeń 2016

Sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej

W sytuacji, gdy małżonkowie zgodnie wyrażają wolę ustanowienia rozdzielności majątkowej, mogą udać się do notariusza, który sporządzi stosowną umowę. W przypadku braku zgody jednego z małżonków lub chęci ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną konieczne jest wydanie orzeczenia przez sąd.
Sąd Najwyższy dopuszcza zniesienie wspólności z datą wsteczną, jeżeli powództwo zostało wniesione przed uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego ( por. uchwałę III CZP 161/93 i III CZP 44/94). Wspólność ustawowa może być zniesiona z datą wcześniejszą, poczynając od chwili powstania ważnych powodów uzasadniających jej zniesienie ( por. wyrok SN z dnia 26 lipca 2000 r. I CKN 293/00). Natomiast nie jest możliwie ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego.
Przesłanką ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd są „ważne powody”. Ustawa jednak nie precyzuje co należy przez to rozumieć. W orzecznictwie wskazuje się, że przyczyny ustanowienia rozdzielności majątkowej powinny leżeć przede wszystkim w sferze majątkowej, przykładowo wskazuje się następujące powody uzasadniające uwzględnienie takiego powództwa:
– sytuacja, w której małżonek ma podstawy do domagania się rozwodu tj. trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego i brak jakichkolwiek szans, aby strony nawiązały ze sobą współżycie małżeńskie (wyrok SN z dnia 08.11.2967r. III CRN 252/67)
– orzeczenie separacji ( wyrok SN z dnia 17.12.1999r. III CKN 506/98)
– separacja faktyczna (kiedy brak między małżonkami więzi fizycznej, gospodarczej i duchowej), która uniemożliwia lub utrudnia zarząd majątkiem (wyrok SN z 29.01.1997 I CKU 66/96 oraz z dnia 13.01.2000r. II CKN 1070/98)
– zaciągnięcie takiego długu, który nie był usprawiedliwiony interesem rodziny, co kwalifikuje zachowanie pozwanego małżonka jako naganne oraz istnienie niepomyślnych prognoz co do tego aby małżonek ten powstrzymał się w przyszłości od tego rodzaju zachowania (wyrok SN z dnia 27 lutego 1995 r. III CRN 7/95)
Sąd oceniając czy istnieją przesłanki ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej powinien wziąć pod uwagę: wielkość majątku wspólnego, istnienie zadłużenia jednego lub obojga małżonków, rozmiary tego zadłużenia i okoliczności jego powstania, wielkości majątku osobistego dłużnika oraz sposobu, wykonywania przez niego zobowiązania, a także kwestie związane z utrzymaniem i wychowaniem małoletnich dzieci stron. (wyrok SN z dnia 13.01.2000r. II CKN 1070/98)
Przy znoszeniu wspólności majątkowej małżeńskiej z mocą wsteczną, niezbędne jest uwzględnienie interesów osób trzecich, tzn. wierzycieli każdego z małżonków. Nie można bowiem zawsze i automatycznie dawać pierwszeństwo ochronie interesów rodziny przed ochroną interesów wierzycieli (por. m.in. wyrok SN z 11 stycznia 1995 r., II CRN 148/94, OSN 1995, Nr 4, poz. 70; wyrok SN z 22 listopada 1994 r., II CRN 131/94, OSN 1995, Nr 4, poz. 69). Fakt, że drugi małżonek godzi się z żądaniem nie zwalnia sądu od obowiązku ustalenia, czy istnieją „ważne powody” zniesienia i czy istniały wcześniej, wobec zgłoszenia żądania zniesienia wspólności z datą wsteczną. Wiąże się to z tym, że w odróżnieniu od umownego wyłączenia wspólności ustawowej (art. 47 § 2 KRO), sądowe zniesienie wspólności majątkowej wywołuje skutki wobec osób trzecich (art. 435 § 1 KPC w związku z art. 452 KPC), a ponadto skutki te mogą zostać rozciągnięte w czasie na okres poprzedzający wyrok sądu. Dlatego w postępowaniu o zniesienie wspólności majątkowej sąd musi nadto rozważyć, czy powództwo nie zmierza do pokrzywdzenia wierzycieli jednego z małżonków (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 1995 roku II CRN 148/94 OSNC 1995/4/70, z dnia 24 maja 1994 roku I CRN 50/94 OSNC 1994/12/246), co jest zwłaszcza istotne przy zgodnym stanowisku małżonków.
Powództwo może wytoczyć każdy z małżonków. Nadto podmiotem uprawnionym do wytoczenia powództwa jest wierzyciel, musi on jednak uprawdopodobnić, że zaspokojenie z wierzytelności objętej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Orzecznictwo dopuszcza możliwość zastosowania przewidzianej w art. 5 k.c. konstrukcji nadużycia prawa w sprawach, w których wierzyciel jednego z małżonków dochodzi na podstawie art. 52 § 1a k.r.o. w procesie przeciwko obojgu małżonkom ustanowienia między nimi rozdzielności majątkowej. (wyrok SN z dnia 04.04.2014r. sygn. akt II CSK 387/13).
Do rozpoznania sprawy właściwy rzeczowo bez względu na wartość przedmiotu sporu oraz miejscowo jest sąd rejonowy według miejsca zamieszkania pozwanego ( art. 17 pkt 4 kpc i art. 27 par. 1 kpc). Opłata sądowa od pozwu wynosi 200zł.

www.radca-poznan.eu

KancelariaSylwia Zaręba radca prawny

Reklamy
 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu Styczeń 25, 2016 w prawo rodzinne, różne

 

Tagi: , , , , , , , , ,

Powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa

W ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód, małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia związku małżeńskiego zmienił nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa ( art. 59 KRIO).
Takie oświadczenie może być złożone w każdym urzędzie stanu cywilnego .
Powrót do nazwiska jest prawem małżonka, który może z niego skorzystać albo nie. Natomiast nie ma żadnych środków prawnych, aby przymusić na drodze sądowej małżonka do rezygnacji z nazwiska nabytego przez zawarcie małżeństwa. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 02.02.1978r. IV CZ 11/78 „Były mąż nie może domagać się odebrania swojej byłej żonie prawa do nazwiska nabytego przez małżeństwo, jako że kodeks rodzinny i opiekuńczy takiej możliwości nie przewiduje”.
Przy składaniu oświadczenia należy przygotować prawomocny wyrok sądowy o rozwiązaniu małżeństwa oraz do wglądu: dokument tożsamości wnioskodawcy. Należy także uiścić opłatę skarbową w kwocie 11zł.

www.radca-poznan.eu

KancelariaSylwia Zaręba radca prawny

 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu Styczeń 9, 2016 w prawo rodzinne, różne

 

Tagi: , , , , , , , , ,