RSS

Archiwa tagu: blog prawniczy

Mobbing w pracy

Mobbing w pracy

           Regulacja prawna zawarta w kodeksie pracy odnosząca się do mobbingu dotyczy tylko stosunku pracy i ma zastosowanie zarówno do pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę jak i na podstawie wyboru, mianowania, powołania oraz  spółdzielczej umowy o pracę.

            Z treści 94 3 § 2 k.p. wynika, że mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

     Nękanie oznacza prześladowanie, szykanowanie, dręczenie ofiary, obrażanie, wyśmiewanie,  zaś  zastraszanie to działania wywołujące stan obawy, zagrożenia. Mobbing może się przejawiać np. w ignorowanie pracy pracownika, ciągłej i nieuzasadnionej krytyce, obniżaniu zasług, wprowadzaniu w błąd, przeszkadzaniu w wykonywaniu zadań, utrudnianiu awansu, grożeniu zwolnieniem z pracy, odsuwaniem od wykonywania ważnych zadań,  obciążanie obowiązkami ponad normę, przesadną kontrolą, traktowanie ofiary „jak powietrza”, nieudzielenie pomocy w organizacji warsztatu pracy.

           Istotne jest, aby zachowania pracodawcy były bezprawne. Nie można mówić o mobbingu w przypadku krytycznej jej oceny, jeżeli przełożony nie ma na celu poniżenia pracownika, a jedynie zapewnienie realizacji planu, czy prawidłowej organizacji pracy. Pracodawca w zakresie swoich dyrektywnych uprawnień powinien jednak powstrzymać się od zachowań, które mogą naruszać godność pracowniczą.

         Długotrwałość nękania lub zastraszania pracownika w rozumieniu art. 94 3 § 2 k.p. musi być rozpatrywana w sposób zindywidualizowany i uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku. Nie jest zatem możliwe sztywne wskazanie minimalnego okresu niezbędnego do zaistnienia mobbingu.

     Wszystkie przesłanki mobbingu muszą być spełnione łącznie, a więc działania pracodawcy muszą być jednocześnie uporczywe i długotrwałe oraz polegać na nękaniu lub zastraszaniu pracownika.

        Mobberem może być pracodawca, przełożony, współpracownik, osoby wykonujące za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy, osoby trzecie (np. klienci firmy, członkowie rodziny pracodawcy). Tolerowanie przez pracodawcę mobbingu na terenie zakładu pracy może być uznane za współsprawstwo. Pracodawca odpowiada  zarówno za czynne znęcanie się nad pracownikami, jak i za niewywiązanie się z obowiązku przeciwdziałania występowaniu zachowań mobbingowych innych osób.

           Roszczenia:

           Zgodnie z art. 94 3 § 3 k.p. pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Natomiast prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, przysługuje pracownikowi, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę.

http://www.radca-poznan.eu

 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu Sierpień 16, 2016 w prawo pracy, różne

 

Tagi: , , , , , , , , ,

Separacja i jej skutki

Separacja może stanowić alternatywę dla małżonków, którzy z różnych powodów np. religijnych, nie chcą orzeczenia rozwodu. Skutki separacji poza ustaniem małżeństwa są zbliżone do skutków rozwodu.

Sąd może orzec separację, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia rozumiany jako więź emocjonalna (uczucie miłości), więź fizyczna (współżycie płciowe), więź gospodarcza (prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego). Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że gdy przy zupełnym braku więzi duchowej i fizycznej pozostały pewne elementy więzi gospodarczej, rozkład pożycia może być mimo to uznany za zupełny, jeśli utrzymanie elementów więzi gospodarczej (np. wspólnego mieszkania) wywołane zostało szczególnymi okolicznościami (Uchwała Całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1955 r. I CO. 5/55).

Sąd może oddalić żądanie  orzeczenia separacji, jeżeli mogłoby ucierpieć dobro  małoletnich dzieci albo z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Separacja na zgodny wniosek małżonków

W sytuacji, gdy małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków. Wówczas sprawa toczy się w postępowaniu nieprocesowym.  Właściwy do  rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy  według miejsca zamieszkania małżonków, a w przypadku braku takiej podstawy – według miejsca ich pobytu. W sytuacji gdy brak wspólnego zamieszkania albo pobytu małżonków, wniosek należy zgłosić w sądzie właściwym dla jednego z małżonków zgodnie z art. 508 kpc. Opłata sądowa od wniosku wynosi 100 zł.

Orzekając separację na podstawie zgodnego żądania małżonków sąd nie orzeka o winie rozkładu pożycia. W tym przypadku następują skutki takie same, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

Separacja w procesie

Jeśli nie ma zgodnego wniosku małżonków albo posiadają oni małoletnie dzieci  sprawa o separację jest rozpoznawana w procesie. Wyłącznie właściwy do  rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy  według ostatnie wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym ma jeszcze miejsce zamieszkania lub pobytu. W przypadku braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli nie i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda. Opłata sądowa od pozwu wynosi 600 zł

Sąd może zaniechać orzeczenia o winie tylko na zgodne żądanie małżonków.

Skutki separacji

Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód z pewnymi wyjątkami.

Ustaje obowiązek wspólnego pożycia. Sąd może orzec o alimentach na rzecz małżonka, a także z urzędu orzeka o obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich dzieci. Sąd orzeka o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi. Jeżeli małżonkowie mają wspólne mieszkanie, sąd orzeka o sposobie korzystania z tego mieszkania na czas wspólnego w nim zamieszkiwania małżonków. Następuję między małżonkami rozdzielność majątkowa – dopuszczalny jest podział majątku wspólnego. W przypadku śmierci jednego z małżonków, drugi małżonek nie dziedziczy po nim z mocy ustawy  (art. 935 1 k.c.)

Jeżeli chodzi o odrębności w skutkach między rozwodem a separacją, to  małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć związku małżeńskiego. Jeżeli wymagają tego względy słuszności małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy. W orzecznictwie wskazuje się, że pomimo separacji małżonkowie nadal mają obowiązek wierności względem siebie (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 09.09.2009r.  I ACa 565/09). Jako uzasadnienie takiego stanowiska przyjmuje się, że separacja ma stworzyć warunki do restytucji związku małżeńskiego. Ja jednak uważam inaczej. Gdyby ustawodawca chciał utrzymać ten obowiązek, to wprowadziłby podobne uregulowanie jak w przepisie art. 61 (4) par. 3 krio, w którym wskazano na obowiązek wzajemnej pomocy.

Ważne, że pomimo separacji zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 23.04.2008r. II FSK 373/07 małżonkowie nadal pozostają zakwalifikowani do I grupy podatkowej.

Separacja  w świetle dominującego stanowiska w orzecznictwie  wyklucza uzyskanie prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu ( tak np. SA w Katowicach w wyroku z dnia 13.02.2008r.  III AUa 757/07, NSA w wyroku z 25.01.2007r. II GSK 273/06), chyba że małżonka miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową. Natomiast zgodnie z uchwałą SN z dnia 17.01.2012r. w sprawie I UZP 8/11 „Prawo do zasiłku pogrzebowego przysługuje na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) także w razie śmierci małżonka pozostającego w separacji w rozumieniu art. 614 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.” Sąd Najwyższy wskazał, że „Spośród obowiązków, jakimi obciążeni są względem siebie małżonkowie pozostający w separacji, najbardziej doniosłe znaczenie z punktu widzenia prawa do zasiłku pogrzebowego ma obowiązek wzajemnej pomocy, gdy tego wymagają względy słuszności (art. 614 § 3 k.r.o.). Obowiązek ten, jak podkreślono w doktrynie, dotyczy nie tylko sfery materialnej, ale i duchowej, np. wsparcia moralnego w razie choroby. Małżonkowie pozostający w separacji mają zatem nie tylko moralny, ale także prawny obowiązek niesienia sobie pomocy, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Może być to przeniesione na obowiązek pochowania zmarłego małżonka pozostającego w separacji, ponieważ tak nakazują względy moralne, obyczajowe, kulturowe i cywilizacyjne (także-religijne).”

www.radca-poznan.eu

KancelariaSylwia Zaręba radca prawny

 

 

 

 
1 Komentarz

Opublikował/a w dniu Czerwiec 30, 2016 w prawo rodzinne, różne

 

Tagi: , , , , , , , , ,

Sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej

W sytuacji, gdy małżonkowie zgodnie wyrażają wolę ustanowienia rozdzielności majątkowej, mogą udać się do notariusza, który sporządzi stosowną umowę. W przypadku braku zgody jednego z małżonków lub chęci ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną konieczne jest wydanie orzeczenia przez sąd.
Sąd Najwyższy dopuszcza zniesienie wspólności z datą wsteczną, jeżeli powództwo zostało wniesione przed uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego ( por. uchwałę III CZP 161/93 i III CZP 44/94). Wspólność ustawowa może być zniesiona z datą wcześniejszą, poczynając od chwili powstania ważnych powodów uzasadniających jej zniesienie ( por. wyrok SN z dnia 26 lipca 2000 r. I CKN 293/00). Natomiast nie jest możliwie ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego.
Przesłanką ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd są „ważne powody”. Ustawa jednak nie precyzuje co należy przez to rozumieć. W orzecznictwie wskazuje się, że przyczyny ustanowienia rozdzielności majątkowej powinny leżeć przede wszystkim w sferze majątkowej, przykładowo wskazuje się następujące powody uzasadniające uwzględnienie takiego powództwa:
– sytuacja, w której małżonek ma podstawy do domagania się rozwodu tj. trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego i brak jakichkolwiek szans, aby strony nawiązały ze sobą współżycie małżeńskie (wyrok SN z dnia 08.11.2967r. III CRN 252/67)
– orzeczenie separacji ( wyrok SN z dnia 17.12.1999r. III CKN 506/98)
– separacja faktyczna (kiedy brak między małżonkami więzi fizycznej, gospodarczej i duchowej), która uniemożliwia lub utrudnia zarząd majątkiem (wyrok SN z 29.01.1997 I CKU 66/96 oraz z dnia 13.01.2000r. II CKN 1070/98)
– zaciągnięcie takiego długu, który nie był usprawiedliwiony interesem rodziny, co kwalifikuje zachowanie pozwanego małżonka jako naganne oraz istnienie niepomyślnych prognoz co do tego aby małżonek ten powstrzymał się w przyszłości od tego rodzaju zachowania (wyrok SN z dnia 27 lutego 1995 r. III CRN 7/95)
Sąd oceniając czy istnieją przesłanki ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej powinien wziąć pod uwagę: wielkość majątku wspólnego, istnienie zadłużenia jednego lub obojga małżonków, rozmiary tego zadłużenia i okoliczności jego powstania, wielkości majątku osobistego dłużnika oraz sposobu, wykonywania przez niego zobowiązania, a także kwestie związane z utrzymaniem i wychowaniem małoletnich dzieci stron. (wyrok SN z dnia 13.01.2000r. II CKN 1070/98)
Przy znoszeniu wspólności majątkowej małżeńskiej z mocą wsteczną, niezbędne jest uwzględnienie interesów osób trzecich, tzn. wierzycieli każdego z małżonków. Nie można bowiem zawsze i automatycznie dawać pierwszeństwo ochronie interesów rodziny przed ochroną interesów wierzycieli (por. m.in. wyrok SN z 11 stycznia 1995 r., II CRN 148/94, OSN 1995, Nr 4, poz. 70; wyrok SN z 22 listopada 1994 r., II CRN 131/94, OSN 1995, Nr 4, poz. 69). Fakt, że drugi małżonek godzi się z żądaniem nie zwalnia sądu od obowiązku ustalenia, czy istnieją „ważne powody” zniesienia i czy istniały wcześniej, wobec zgłoszenia żądania zniesienia wspólności z datą wsteczną. Wiąże się to z tym, że w odróżnieniu od umownego wyłączenia wspólności ustawowej (art. 47 § 2 KRO), sądowe zniesienie wspólności majątkowej wywołuje skutki wobec osób trzecich (art. 435 § 1 KPC w związku z art. 452 KPC), a ponadto skutki te mogą zostać rozciągnięte w czasie na okres poprzedzający wyrok sądu. Dlatego w postępowaniu o zniesienie wspólności majątkowej sąd musi nadto rozważyć, czy powództwo nie zmierza do pokrzywdzenia wierzycieli jednego z małżonków (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 1995 roku II CRN 148/94 OSNC 1995/4/70, z dnia 24 maja 1994 roku I CRN 50/94 OSNC 1994/12/246), co jest zwłaszcza istotne przy zgodnym stanowisku małżonków.
Powództwo może wytoczyć każdy z małżonków. Nadto podmiotem uprawnionym do wytoczenia powództwa jest wierzyciel, musi on jednak uprawdopodobnić, że zaspokojenie z wierzytelności objętej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Orzecznictwo dopuszcza możliwość zastosowania przewidzianej w art. 5 k.c. konstrukcji nadużycia prawa w sprawach, w których wierzyciel jednego z małżonków dochodzi na podstawie art. 52 § 1a k.r.o. w procesie przeciwko obojgu małżonkom ustanowienia między nimi rozdzielności majątkowej. (wyrok SN z dnia 04.04.2014r. sygn. akt II CSK 387/13).
Do rozpoznania sprawy właściwy rzeczowo bez względu na wartość przedmiotu sporu oraz miejscowo jest sąd rejonowy według miejsca zamieszkania pozwanego ( art. 17 pkt 4 kpc i art. 27 par. 1 kpc). Opłata sądowa od pozwu wynosi 200zł.

www.radca-poznan.eu

KancelariaSylwia Zaręba radca prawny

 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu Styczeń 25, 2016 w prawo rodzinne, różne

 

Tagi: , , , , , , , , ,

Powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa

W ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód, małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia związku małżeńskiego zmienił nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa ( art. 59 KRIO).
Takie oświadczenie może być złożone w każdym urzędzie stanu cywilnego .
Powrót do nazwiska jest prawem małżonka, który może z niego skorzystać albo nie. Natomiast nie ma żadnych środków prawnych, aby przymusić na drodze sądowej małżonka do rezygnacji z nazwiska nabytego przez zawarcie małżeństwa. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 02.02.1978r. IV CZ 11/78 „Były mąż nie może domagać się odebrania swojej byłej żonie prawa do nazwiska nabytego przez małżeństwo, jako że kodeks rodzinny i opiekuńczy takiej możliwości nie przewiduje”.
Przy składaniu oświadczenia należy przygotować prawomocny wyrok sądowy o rozwiązaniu małżeństwa oraz do wglądu: dokument tożsamości wnioskodawcy. Należy także uiścić opłatę skarbową w kwocie 11zł.

www.radca-poznan.eu

KancelariaSylwia Zaręba radca prawny

 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu Styczeń 9, 2016 w prawo rodzinne, różne

 

Tagi: , , , , , , , , ,

Alimenty za okres przeszły

Z istoty świadczeń alimentacyjnych wynika, że ich celem jest dostarczenie uprawnionemu środków do zaspokojenia jego bieżących potrzeb, zatem można dochodzić alimentów za okres od dnia wytoczenia powództwa.
Tylko wyjątkowo można żądać alimentów za okres wsteczny tj. poprzedzający wniesienie pozwu. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 05 maja 1998r. I CKN 1083/97 „Dochodzenie alimentów za okres poprzedzający wytoczenie powództwa jest dopuszczalne tylko w ograniczonym zakresie, bo tylko w wypadku, gdy pozostały nie zaspokojone potrzeby lub zobowiązania zaciągnięte przez uprawnionego względem osoby trzeciej na pokrycie kosztów wychowania i utrzymania. Zasadą jest więc, że roszczenie alimentacyjne nie dochodzone w czasie właściwym wygasa. Zatem powód dochodząc swoich uprawnień za czas przeszły powinien wykazać, że jakieś jego usprawiedliwione potrzeby pozostały niezaspokojone, względnie że jakieś jego zobowiązania, i to zaciągnięte na pokrycie jego usprawiedliwionych potrzeb, i wynikające stąd zadłużenie nie zostało zlikwidowane. Tylko bowiem w tych granicach w zasadzie jego żądanie zasądzenia alimentów za czas przeszły może podlegać uwzględnieniu”.

www.radca-poznan.eu

KancelariaSylwia Zaręba radca prawny

 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu Lipiec 17, 2015 w prawo rodzinne

 

Tagi: , , , , ,

Rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka. Zgoda na paszport.

Dziecko do uzyskania pełnoletności pozostaje pod władzą rodzicielską rodziców. Do tego czasu o istotnych sprawach dziecka decydują jego rodzice, chyba że są pozbawieni władzy rodzicielskiej. Nie ma kodeksowej definicji istotnych spraw dziecka. Przyjmuje się jednak, że do takich spraw należy: np. wybór imienia dziecka, określenie miejsca jego pobytu, wybór szkoły, decyzje o leczeniu i wyjeździe za granicę, a także zgoda na otrzymanie paszportu. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o dokumentach paszportowych z dnia 13 lipca 2006 roku, na wydanie dokumentu paszportowego konieczna jest pisemna zgoda obojga rodziców, których własnoręczność podpisów stwierdza notariusz lub organ paszportowy. Ustawa wprowadza wprawdzie wyjątek od zasady uzyskania zgody drugiego rodzica, ale dotyczy to otrzymania dokumentu paszportowego za granicą. W przypadku braku zgodności stanowisk rodziców lub niemożności uzyskania zgody jednego z nich, zgodę na wydanie dokumentu paszportowego zastępuje orzeczenie sądu rodzinnego. Wniosek o wydanie rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka, w tym wyrażenie zgody na otrzymanie paszportu może złożyć każdy z rodziców. Uczestnikiem postępowania jest dziecko oraz z reguły także drugi z rodziców. Sądem właściwym do rozpoznania wniosku jest Sąd Rejonowy według miejsca zamieszkania dziecka, a w braku miejsca zamieszkania sąd według miejsca pobytu dziecka. Opłata sądowa od wniosku wynosi 40 zł. Sąd rozstrzygają sprawę, kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka.

www.radca-poznan.eu KancelariaSylwia Zaręba radca prawny

 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu Lipiec 6, 2015 w prawo rodzinne, różne

 

Tagi: , , , ,

Przedawnienie roszczenia o zwrot pożyczki udzielonej przez bank

Po trzech latach przedawniają się roszczenia banku o zwrot pożyczki. Termin trzech lat liczy się od dnia wymagalności roszczenia tj. od dnia kiedy bank mógł od nas żądać zwrotu pieniędzy.  Początek biegu przedawnienia roszczenia o zwrot pożyczki wiąże się z datą skutecznego złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy pożyczki i upływem wskazanego w nim 30-dniowego okresu wypowiedzenia.
Jeżeli bank wytoczy powództwo o zwrot pożyczki po upływie trzech lat od dnia wymagalności roszczenia, pozwany  może się bronić zarzutem przedawnienia. Skuteczne podniesienie tego zarzutu w odpowiedzi na pozew lub w sprzeciwie od nakazu zapłaty, będzie skutkowało oddaleniem powództwa.
Bank może jednak doprowadzić do przerwania biegu przedawnienia np. jeżeli przed upływem trzech lat od  wypowiedzenia umowy kredytu  wystąpi do sądu o nadanie klauzuli wykonalności na bankowy tytuł egzekucyjny.
Także dłużnik może spowodować przerwanie biegu przedawnienia np. jeżeli na skutek ugody zawartej z bankiem uzna powództwo.
Przerwanie biegu przedawnienia powoduje, że termin ten biegnie od początku.

www.radca-poznan.eu

KancelariaSylwia Zaręba radca prawny

 

Tagi: , , , , , , ,